Ελάχιστα Επεμβατική Καρδιοχειρουργική (Θωρακοσκοπική / Ενδοσκοπική)

ΤΙ ΕΙΝΑΙ

Ελάχιστα επεμβατική καρδιοχειρουργική επέμβαση θεωρείται αυτή που γίνεται χωρίς το άνοιγμα του στέρνου. Υπάρχουν πολλές μέθοδοι να αποφευχθεί η στερνοτομή αλλα η πίο εδραιωμένη είναι η θωρακοσκοπική, γνωστή και ως ενδοσκοπική, προσπέλαση. Με αυτή την μέθοδο ο χειρουργός ολοκληρώνει την επέμβαση χρησιμοποιώντας βιντεοκάμερα υψηλής ευκρίνειας και με εργαλεία που μπαίνουν απο μικρές οπές απο την δεξιά πλευρά του θώρακα. Μπορούν να επιτευχθούν ακριβώς οι ίδιοι στόχοι όπως με το ανοιχτό χειρουργείο  αλλα ο ασθενής απολαμβάνει μια γρηγορότερη και πιο ανώδυνη ανάρρωση.

ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ

Το πλεονέκτημα των ελάχιστων επεμβατικών τεχνικών είναι ότι μπορούν να εφαρμοστούν στην συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών με άριστα αποτελέσματα. Αρχικά οι μέθοδοι αυτοί εφαρμόζονταν για την επιδιόρθωση ανεπάρκειας της μιτροειδούς βαλβίδας. Την σημερινή εποχή όμως έχουμε την τεχνική ικανότητα να μπορούμε να χειρουργήσουμε όλο το φάσμα των καρδιακών παθήσεων με αυτό τον τρόπο: αορτική βαλβίδα, μιτροειδής βαλβίδα, τριγλώχινα βαλβίδα, μεσοκολπικά ελλείματα, όγκους καρδιάς (μυξώματα , ινοελαστώματα, και άλλα), αλλα και ανευρύσματα θωρακικής αορτής.

ΑΟΡΤΙΚΗ ΒΑΛΒΙΔΑ

Η στένωση αορτικής βαλβίδας είναι η πιο συχνή πάθηση που χρήζει χειρουργικής επέμβασης.  Στη συγκεκριμένη βαλβίδα υπάρχουν πολλές ελάχιστα επεμβατικές προσπελάσεις ( μινι-στερνοτομή, δεξιά μινι-θωρακοτομή) και ο χειρουργός θα διαλέξει την καλύτερη για τον κάθε ασθενή προσφέροντας μια εξατομικευμένη θεραπεία.  Για τους ασθενείς υψηλού χειρουργικού κινδύνου ο χειρουργός έχει την δυνατότητα να προσφέρει και διακαθετηριακή αντικατάσταση με την μέθοδο TAVI (Transcatheter Aortic Valve Implantation).

Δεύτερη πιο συχνή πάθηση της αορτικής βαλβίδας είναι η ανεπάρκεια η οποία πολλές φορές συσχετίζεται και με ανεύρυσμα αορτής. Υπάρχουν πολλές  επιλογές αντιμετώπισης  της ανεπάρκειας της βαλβίδας χωρίς στερνοτομή ακόμα και οταν συνυπάρχει ανεύρυσμα. Αυτό δίνει την άνεση στον ασθενή να υποβληθεί σε δύο ταυτόχρονα χειρουργεία (αντικατάσταση αορτικής βαλβίδας και επιδιόρθωση ανευρύσματος θωρακικής αορτής) χωρίς να υποστεί το κλασσικό χειρουργείο της στερνοτομής.

ΜΙΤΡΟΕΙΔΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑ

Η ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας είναι μια συχνή πάθηση που πολλές φορές αφορά και νέους ασθενείς (40, 50, 60 ετών). Συνήθως μια απο τις τενόντιες χορδές (ελαστικός ιστός που στηρίζει την βαλβίδα) εχει διαταθεί ή έχει σπάσει.  Εδώ ο χειρουργός μπορεί να βάλει μια τεχνητή τενόντια χορδή επιτρέποντας στον ασθενή να διατηρήσει τη δική του βαλβίδα αποφεύγοντας την αντικατάσταση που μπορεί να φέρει άλλες συνέπειες.

Η στένωση της μιτροειδούς βαλβίδας συνήθως προέρχεται απο ρευματική νόσο. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιτευχθεί επιδιόρθωση αλλα συχνά χρειάζεται αντικατάσταση με βιολογική ή μηχανική βαλβίδα.

ΤΡΙΓΛΩΧΙΝΑ ΒΑΛΒΙΔΑ

Συχνότερη πάθηση της τριγλώχινας βαλβίδας είναι η ανεπάρκεια. Συνήθως οφείλεται σε συνυπάρχουσα ανεπάρκεια μιτροειδούς που φέρνει υπερφόρτωση όγκου με αποτέλεσμα να τεντωθεί και να «ξεχειλώσει» η βαλβίδα. Η επιδιόρθωσή της επιτυγχάνεται με χρήση ενός δακτυλίου που βοηθάει στον περιορισμό της διάτασης της.

ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΑΤΑ

Τα μεσοκολπικά ελλείματα είναι μια συχνή συγγενής καρδιοπάθεια όπου λείπει ιστός ανάμεσα σε δυο τμήματα της καρδιάς – τον αριστερό και δεξιό κόλπο. Λόγω αυτής της επικοινωνίας υπάρχει ανώμαλη ροή αίματος στην καρδιά που με τον χρόνο μπορεί να φέρει πνευμονική υπέρταση και καρδιακή ανεπάρκεια.  Τα μεσοκολπικά ελλείματα μπορούν με ευκολία να διορθωθούν χωρίς στερνοτομή και το χειρουργείο περιλαμβάνει κλείσιμο της επικοινωνίας των δυο τμημάτων της καρδιάς με ενα τεχνητό «μπάλωμα».

ΟΓΚΟΙ ΚΑΡΔΙΑΣ

Οι όγκοι καρδιάς είναι σχετικά σπάνια πάθηση. Λόγω των κινδύνων για απόφραξη της ροής του αίματος αλλα και του κινδύνου εμβολισμού (προκαλώντας εγκεφαλικό) συνιστάται η αφαίρεση τους.  Σε ένα ποσοστό αυτοί οι όγκοι μπορεί να είναι και κακοήθεις οπότε και η αφαίρεση τους γίνεται για ογκολογικούς λόγους.

ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΑ

Τα ανευρύσματα της θωρακικής αορτής είναι συχνή πάθηση που συνήθως οφείλεται σε κάποιον παράγοντα κινδύνου (υψηλή αρτηριακή πίεση, αθηροσκλήρωση, δίπτυχη αορτική βαλβίδα, γονιδιακή προδιάθεση).  Ο ασθενής με ανεύρυσμα συνήθως ζεί χωρίς συμπτώματα μέχρι την στιγμή που το ανεύρυσμα θα «σκιστεί» (διαχωρισμός αορτής) η θα «σπάσει» (ραγέν ανεύρυσμα), συμβάντα τα οποία συσχετίζονται με τεράστιο κίνδυνο θανάτου.  Για αυτόν τον λόγο τα ανευρύσματα χειρουργούνται για επιδιόρθωση οταν φτάσουν τα 45 εως 55 χιλιοστά (αναλόγως τον ασθενή και τις λεπτομέριες της πάθησης).  Τα ανευρύσματα πλέον μπορούν να αντιμετωπιστούν ελάχιστα επεμβατικά αλλα πολλές φορές και διακαθετηριακά (χωρίς καμία τομή, χρησιμοποιώντας καθετήρες παρόμοιους με τον τρόπο που γίνεται μια στεφανιογραφία).

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Τα αποτελέσματα των χειρουργείων αυτών σημειώνουν μεγάλη επιτυχία με λιγότερο από 1% επιπλοκών σε έμπειρα κέντρα. Επίσης μακροχρόνιες μελέτες δείχνουν ότι οι επισκευές ή οι αντικαταστάσεις των βαλβίδων (αναλόγως την περίπτωση) αντέχουν στον χρόνο με σαφή βελτίωση στην κατάσταση της καρδιάς του ασθενούς με μείωση συμπτωμάτων και αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης.  Στην περίπτωση των ανευρυσμάτων αποφεύγεται ο κίνδυνος για διαχωρισμό ή ρήξη του ανευρύσματος.

ΕΠΙΛΟΓΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΥ

Κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι τα καλύτερα αποτελέσματα στην ελάχιστα επεμβατική καρδιοχειρουργική προέρχονται από κέντρα με μεγάλη εμπειρία. Σε αυτά τα κέντρα και ο καρδιοχειρουργός έχει περάσει από επιπλέον εκπαίδευση για να εφαρμόσει τις τεχνικές αλλά και όλο το προσωπικό είναι συνηθισμένο και προετοιμασμένο κατάλληλα έτσι ώστε το αποτέλεσμα για τον ασθενή να είναι άριστο.

Γρηγόρης Παττακός

Καρδιοχειρουργός

Αναπληρωτής Διευθυντής Κέντρου Δομικών Καρδιοπαθειών

Δ.Θ.Κ.Α «ΥΓΕΙΑ»